... którym się chce i mają (prawdopodobnie) więcej czasu i determinacji.
Przyroda nie lubi próżni ;-). W czasie kiedy mój blog obumiera całkiem niedaleko pojawił się nowy, o podobnej tematyce. A właściwie o tym wszystkim o czym ja chciałem napisać (a wcześniej przeczytać:).
Polecam wszystkim bloga Szkoła Akcji - dużo ciekawych informacji na temat literatury giełdowej, inwestowania w wartość, wskaźników finansowych i giełdowych guru opierających swą strategię na analizie fundamentalnej.
Taka "konkurencja" (o ile w moim wypadku w ogóle można mówić o konkurencji) cieszy i mobilizuje!
Jeszcze raz polecam, pozdrawiam twórcę Szkoły Akcji i dodaję do sekcji linków oczywiście.
poniedziałek, 19 marca 2012
poniedziałek, 28 listopada 2011
Mały update
Jeszcze żyję :-)
Czytam właśnie "The Neatest Little Guide to Stock Market Investing", o której pisałem daaawno temu (spodziewajcie się recenzji za jakiś czas), obserwuję nadchodzący kryzys (również jako świetną okazję do wypróbowania tworzonego systemu, czyli być może pierwszych zakupów akcji) i wprowadzam drobne aktualizacje na blogu i w bazie wiedzy.
Co się zmieniło? Na razie niewiele.
Przewietrzyłem sekcję linki po prawej stronie (nie tylko ja mam kłopoty z systematycznym blogowaniem ;).
W bazie wiedzy dodałem listę portali giełdowych i dwa pierwsze (i jedyne chyba w tej chwili) skanery (screenery).
Mam sporo pomysłów na kolejne tematy, problemem jak zwykle jest czas. Widzę jednak, że liczba odwiedzających tę stronę nie maleje pomimo mojej znikomej aktywności.
Może więc warto kontynuować?
Czytam właśnie "The Neatest Little Guide to Stock Market Investing", o której pisałem daaawno temu (spodziewajcie się recenzji za jakiś czas), obserwuję nadchodzący kryzys (również jako świetną okazję do wypróbowania tworzonego systemu, czyli być może pierwszych zakupów akcji) i wprowadzam drobne aktualizacje na blogu i w bazie wiedzy.
Co się zmieniło? Na razie niewiele.
Przewietrzyłem sekcję linki po prawej stronie (nie tylko ja mam kłopoty z systematycznym blogowaniem ;).
W bazie wiedzy dodałem listę portali giełdowych i dwa pierwsze (i jedyne chyba w tej chwili) skanery (screenery).
Mam sporo pomysłów na kolejne tematy, problemem jak zwykle jest czas. Widzę jednak, że liczba odwiedzających tę stronę nie maleje pomimo mojej znikomej aktywności.
Może więc warto kontynuować?
czwartek, 7 lipca 2011
Wskaźniki analizy fundamentalnej - źródła informacji - część II
Po dłuższej przerwie wypada kontynuować temat podjęty ostatnio.
Tym razem, zgodnie z obietnicą, chciałbym skupić się na wartościach podstawowych wskaźników podawanych przez polskie strony "giełdowe".
Dobrą okazją wydaje się wczorajszy debiut Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) - chociaż przypominam, że zgodnie z założeniami Grahama należy wystrzegać się debiutów :).
Przeprowadziłem wczoraj wieczorem (po zamknięciu pierwszego dnia notowań JSW) prosty test - sprawdziłem jak wyglądają wskaźniki Cena/Zysk (ang. P/E) i Cena/WartośćKsięgowa (P/BV) dla JSW we wszystkich wymienionych ostatnio portalach giełdowych (oraz tych które dodaliście w komentarzach - za co serdecznie dziękuję!). Oto wynik:
http://www.gpw.pl/wskazniki_spolek - P/E=7,7 P/BV=2,23
http://gielda.onet.pl/ - P/E=6,09 P/BV=0,3
http://gielda.wp.pl/ - brak danych
http://www.money.pl/gielda/ - brak danych
http://biznes.interia.pl/gieldy - P/E = 7,73 P/BV=2,23
http://serwis.ingsecurities.pl/serwis_wskazniki_fundamentalne.xml - brak danych (spółki w ogóle nie ma na liście!)
http://notowania.pb.pl/ - P/E=22,84 P/BV=13.06
http://escalator.pl/ - brak danych
http://www.stockwatch.pl/ - brak danych
http://www.fundamentalna.net/ - brak danych
Teraz strony które poleciliście w komentarzach, za co jeszcze raz dzięki:
http://www.rynek.bizzone.pl/- brak danych
http://www.analizyontime.pl/ - P/E=9,86 P/BV=2,43 (dane są podzielone na lata - podaję te z 2010 r.).
Pomijając już same wskaźniki - druga strona jest naprawdę świetna (ma skaner!). KR - proszę komentuj jak najczęściej :-).
Podsumowując:
Wskaźnik P/E dla JSW jest być może gdzieś w przedziale pomiędzy 6 a 23.
A wskaźnik P/BV w przedziale pomiędzy 0 a 13.
Dodatkowo wygląda na to, że większość stron nie jest aktualizowana na bieżąco - można więc wątpić w każde słowo i każdą liczbę jakie się na nich znajdują.
Wniosek jest jeden (aczkolwiek trochę przygnębiający): Jeśli chcesz znać prawdę o spółce - licz tylko na siebie. Czytaj sprawozdania i obliczaj współczynniki samodzielnie.
A garb sam Ci wyrośnie... ;-)
Tym razem, zgodnie z obietnicą, chciałbym skupić się na wartościach podstawowych wskaźników podawanych przez polskie strony "giełdowe".
Dobrą okazją wydaje się wczorajszy debiut Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) - chociaż przypominam, że zgodnie z założeniami Grahama należy wystrzegać się debiutów :).
Przeprowadziłem wczoraj wieczorem (po zamknięciu pierwszego dnia notowań JSW) prosty test - sprawdziłem jak wyglądają wskaźniki Cena/Zysk (ang. P/E) i Cena/WartośćKsięgowa (P/BV) dla JSW we wszystkich wymienionych ostatnio portalach giełdowych (oraz tych które dodaliście w komentarzach - za co serdecznie dziękuję!). Oto wynik:
http://www.gpw.pl/wskazniki_spolek - P/E=7,7 P/BV=2,23
http://gielda.onet.pl/ - P/E=6,09 P/BV=0,3
http://gielda.wp.pl/ - brak danych
http://www.money.pl/gielda/ - brak danych
http://biznes.interia.pl/gieldy - P/E = 7,73 P/BV=2,23
http://serwis.ingsecurities.pl/serwis_wskazniki_fundamentalne.xml - brak danych (spółki w ogóle nie ma na liście!)
http://notowania.pb.pl/ - P/E=22,84 P/BV=13.06
http://escalator.pl/ - brak danych
http://www.stockwatch.pl/ - brak danych
http://www.fundamentalna.net/ - brak danych
Teraz strony które poleciliście w komentarzach, za co jeszcze raz dzięki:
http://www.rynek.bizzone.pl/- brak danych
http://www.analizyontime.pl/ - P/E=9,86 P/BV=2,43 (dane są podzielone na lata - podaję te z 2010 r.).
Pomijając już same wskaźniki - druga strona jest naprawdę świetna (ma skaner!). KR - proszę komentuj jak najczęściej :-).
Podsumowując:
Wskaźnik P/E dla JSW jest być może gdzieś w przedziale pomiędzy 6 a 23.
A wskaźnik P/BV w przedziale pomiędzy 0 a 13.
Dodatkowo wygląda na to, że większość stron nie jest aktualizowana na bieżąco - można więc wątpić w każde słowo i każdą liczbę jakie się na nich znajdują.
Wniosek jest jeden (aczkolwiek trochę przygnębiający): Jeśli chcesz znać prawdę o spółce - licz tylko na siebie. Czytaj sprawozdania i obliczaj współczynniki samodzielnie.
A garb sam Ci wyrośnie... ;-)
piątek, 25 marca 2011
Wskaźniki analizy fundamentalnej - źródła informacji
Pojawienie się strony Fundamentalna.net - które samo w sobie jest wydarzeniem wartym odnotowania (!) - sprowokowało mnie do sprawdzenia czy i jak działają inne tego typu strony podające wskaźniki dla spółek notowanych na polskiej giełdzie.
Innymi słowy - skąd czerpać informacje na temat wskaźników Cena / Zysk, Cena / Wartość aktywów (które uznajemy za podstawowe podwaliny naszej strategii) i na jakiej podstawie wybrać spółki do głębszej analizy?
Z oczywistych względów czytanie sprawozdań wszystkich spółek nie wchodzi w grę.
Rozwiązaniem są tzw. screenery, czyli strony na których można znaleźć informację na temat wartości poszczególnych wskaźników dla wszystkich spółek, oraz wyszukać spółki spełniające określone kryteria.
Za wzór niech posłuży nam np. screener Yahoo - http://screen.yahoo.com/stocks.html
W polskim internecie znaleźć możemy pewnie kilkadziesiąt stron publikujących dane giełdowe, prześledźmy więc kilka z nich i porównajmy co nam oferują:
Na dzień dzisiejszy zdecydowanym faworytem jest dla mnie Fundamentalna.net (14), na drugim miejscu ING Securities (9). Użyję też pewnie wyszukiwarki stóp zwrotu z Money.pl (4).
Płatne serwisy - może kiedyś. A na razie lider ląduje w sekcji Linki po prawej.
Ale...
Ten ranking może się jeszcze diametralnie zmienić. W następnym wpisie planuję zająć się wartościami wskaźników podawanymi przez te serwisy. Czy naprawdę można na nich polegać?
Aktualizacja po latach: Im starszy jestem, tym bardziej zwracam uwagę na dostępność stron z których korzystam. Oczywiście dostępność cyfrową. Oczy już nie te, a i zawodowo skupiłem się na innych tematach, więc raczej wiem co mówię.
Innymi słowy - skąd czerpać informacje na temat wskaźników Cena / Zysk, Cena / Wartość aktywów (które uznajemy za podstawowe podwaliny naszej strategii) i na jakiej podstawie wybrać spółki do głębszej analizy?
Z oczywistych względów czytanie sprawozdań wszystkich spółek nie wchodzi w grę.
Rozwiązaniem są tzw. screenery, czyli strony na których można znaleźć informację na temat wartości poszczególnych wskaźników dla wszystkich spółek, oraz wyszukać spółki spełniające określone kryteria.
Za wzór niech posłuży nam np. screener Yahoo - http://screen.yahoo.com/stocks.html
W polskim internecie znaleźć możemy pewnie kilkadziesiąt stron publikujących dane giełdowe, prześledźmy więc kilka z nich i porównajmy co nam oferują:
- (1) Wypada chyba zacząć od strony giełdy - http://www.gpw.pl/wskazniki_spolek. Mamy tam tylko podstawowe dane: Cena/Wartość Księgowa (C/WK), Cena/Zysk (C/Z), Stopa Dywidendy. Nie wiadomo jak wyliczane są współczynniki, brak możliwości wyszukiwania (można tylko posortować). Jednym słowem słabo.
- (2) Jako druga po wpisaniu w google słowa "giełda" wyskakuje strona onetu - http://gielda.onet.pl/, ale pomimo szczerych chęci nie udało mi się znaleźć tam tabeli ze wskaźnikami. Po wejściu na strony poszczególnych spółek są one dostępne, ale brak możliwości porównania czy tym bardziej wyszukiwania.
- (3) Brązowy medal googla otrzymuje http://gielda.wp.pl/. Tu sytuacja wygląda podobnie jak na onecie, z tym, że zebrano na oddzielnej stronie informacje nt. kwoty dywidendy na akcję (stopę procentową trzeba już sobie policzyć samemu.
- (4) Kolejna strona to http://www.money.pl/gielda/. Tutaj w sekcji "Porównanie spółek GPW" otrzymujemy trochę więcej informacji niż na stronie giełdy, również można sobie je posortować. Fajną rzeczą jest natomiast sekcja ze stopami zwrotu. Myślę, że w przyszłości wykorzystamy ją do selekcji wstępnych kandydatów (czyli tych którzy spadali ostatnio najbardziej).
- (5) Na kolejną stronę - http://www.parkiet.com/ - raczej nie wrócę prędko. Staram się dbać o oczy ;).
- (6) Giełdowa strona bankiera - http://www.bankier.pl/inwestowanie/gielda/ - też raczej nie zaoferuje nam żadnej z poszukiwanych funkcjonalności. Szukamy dalej.
- (7) Szybko przeskakujemy przez http://gospodarka.gazeta.pl/Gielda/0,0.html - nie ma się na czym zatrzymać.
- (8) Google zaczyna proponować zmianę tematyki (giełda samochodowa lub narciarska), ale nie poddajemy się, szukamy dalej, korzystając już nie tylko z wyszukiwarki. Czas na http://biznes.interia.pl/gieldy. W sekcji "Narzędzia" można już znaleźć conieco (szczególnie jeśli chodzi o dywidendy - pisaliście o tym jakiś czas temu).
- (9) Pisaliście również (dzięki Arkadiusz!) o stronie http://serwis.ingsecurities.pl/serwis_wskazniki_fundamentalne.xml. Jak do tej pory najbardziej zbliżona do tego czego szukamy - no ale jesteśmy dopiero w punkcie dziewiątym ;)
- (10) Puls Biznesu - http://notowania.pb.pl/ - wypada zaskakująco dobrze (przejdźcie na zakładkę "Tabela spółek"), ale tylko na tle słabej konkurencji.
- (11) Przechodzimy więc do mniejszych (ale za to bardziej wyspecjalizowanych w tematyce giełdowej) portali. Na pierwszy ogień proponuję http://escalator.pl/. Dużo danych z fajnymi historycznymi wykresami, ale tylko dla jednej spółki.
- (12) Kolej na http://sindicator.net/ - klikamy na "Skaner" i widzimy to czego szukamy! Wybieramy parametry, klikamy "Skanuj" i... dostajemy komunikat o tym, że funkcjonalność ta dostępna jest tylko dla abonamentów serwisu. Oczywiście nie bezpłatnie. Szkoda, że nie wiadomo za ile - serwis nie udostępnia tej informacji. Natomiast zdecydowanie warte polecenia są sekcje "Artykuły" i "Baza wiedzy".
- (13) Następny portal, http://www.stockwatch.pl/, w menu "Analiza spółek" wybieramy opcję "Skaner fundamentalny". To chyba to, ale bez uiszczenia abonamentu nie dowiemy się zbyt wiele :(. Ponieważ od dawna jestem tam zarejestrowany, to mam dostęp do cennika - 59zł za miesiąc. Może kiedyś się zdecyduję i opiszę wrażenia. Ze strony tej korzystam często jako ze źródła wiedzy (forum też jest warte odwiedzenia)
- (14) Ostatni serwis wymieniłem już na początku - http://www.fundamentalna.net/ - to całkiem nowa strona, która na pierwszy rzut oka udostępnia nam wszystko czego szukamy. Masa wskaźników, z wyjaśnieniami i wzorami. I to za darmo! Jak dla mnie trochę zbyt pstrokato i brakuje informacji na temat dywidend, ale nie ma na co narzekać - czegoś takiego nie było do tej pory w polskiej sieci.
Na dzień dzisiejszy zdecydowanym faworytem jest dla mnie Fundamentalna.net (14), na drugim miejscu ING Securities (9). Użyję też pewnie wyszukiwarki stóp zwrotu z Money.pl (4).
Płatne serwisy - może kiedyś. A na razie lider ląduje w sekcji Linki po prawej.
Ale...
Ten ranking może się jeszcze diametralnie zmienić. W następnym wpisie planuję zająć się wartościami wskaźników podawanymi przez te serwisy. Czy naprawdę można na nich polegać?
Aktualizacja po latach: Im starszy jestem, tym bardziej zwracam uwagę na dostępność stron z których korzystam. Oczywiście dostępność cyfrową. Oczy już nie te, a i zawodowo skupiłem się na innych tematach, więc raczej wiem co mówię.
Niestety, większość stron aż prosi się o porządny audyt WCAG. A potem ranking najbardziej (nie) dostępnych stron ze wskaźnikami.
Stay tuned!
Stay tuned!
wtorek, 25 stycznia 2011
Darmowe szkolenia z analizy fundamentalnej - część III
Zgodnie z obietnicą złożoną w listopadzie, oraz w ramach kontynuacji cyklu na temat darmowych szkoleń dostępnych w sieci rozpoczętego jeszcze w maju (jak ten czas leci), dziś recenzja kolejnego kursu analizy fundamentalnej.
Natknąłem się na niego w sumie przypadkiem, na stronie Rankingu Spółek Giełdowych, która swoją drogą zasługuje na osobny wpis (kiedyś w przyszłości).
Po kliknięciu na "Kurs Analizy Fundamentalnej" zostajemy przekierowani na stronę, gdzie można zapisać się na darmowy kurs, który jest przesyłany do w porcjach, mailowo, z częstotliwością jeden temat na tydzień.
Autorzy rozpoczynają z grubej rury:
"Niniejszy kurs ma na celu zrobienie z Ciebie profesjonalnego analityka akcji. Analityka, który analizę fundamentalną będzie miał w jednym palcu. Analityka, który patrząc na sprawozdania finansowe będzie widział pod liczbami kondycję finansową dowolnej spółki giełdowej. Będzie widział, jakie są jej słabe i mocne strony, gdzie występują źródła zagrożeń, a gdzie drzemie potencjał, który da o sobie znać w przyszłości.
Natknąłem się na niego w sumie przypadkiem, na stronie Rankingu Spółek Giełdowych, która swoją drogą zasługuje na osobny wpis (kiedyś w przyszłości).
Po kliknięciu na "Kurs Analizy Fundamentalnej" zostajemy przekierowani na stronę, gdzie można zapisać się na darmowy kurs, który jest przesyłany do w porcjach, mailowo, z częstotliwością jeden temat na tydzień.
Autorzy rozpoczynają z grubej rury:
"Niniejszy kurs ma na celu zrobienie z Ciebie profesjonalnego analityka akcji. Analityka, który analizę fundamentalną będzie miał w jednym palcu. Analityka, który patrząc na sprawozdania finansowe będzie widział pod liczbami kondycję finansową dowolnej spółki giełdowej. Będzie widział, jakie są jej słabe i mocne strony, gdzie występują źródła zagrożeń, a gdzie drzemie potencjał, który da o sobie znać w przyszłości.
Nawet więcej, analityka, który będzie potrafił wyłapywać próby manipulacji sprawozdań finansowych przez Zarządy. Tylko mając taką wiedzę zyskasz pewność, że Twoje decyzje inwestycyjne są racjonalne, obiektywne i oparte na rzetelnej wiedzy."
Spis tematów również wygląda imponująco:
"W e-mailowym Kursie Analizy Fundamentalnej poruszane są następujące tematy:
O to właśnie nam chodzi, prawda? Zarejestrowałem się więc i ... systematycznie zacząłem otrzymywać maile.
Dużym plusem jest to, że wbrew moim niewielkim obawom, ilość spamu w mojej skrzynce nie zwiększyła się.
Minusem - to, że tematy poszczególnych maili mają niewiele wspólnego z ich zawartością. Łatwo jednak można rozwiązać ten problem. Pomimo, że nadawcą wszystkich maili z zawartością kursu jest rsg.pl, to na końcu każdego rozdziału znajduje się istotna informacja...
"Kurs analizy fundamentalnej w OnetBiznes!"
... która pośrednio prowadzi nas do bardzo wartościowego odkrycia :).
W jednym zdaniu - na stronach Onetu mamy do dyspozycji zawartość tego kursu dostępną od razu, w postaci stron www, bez konieczności czekania na cotygodniową porcję informacji.
Niestety zasoby onetu ograniczają się tylko do 15 lekcji. Ostatnia kończy się dość optymistycznie i dramatycznie zarazem:
"Kolejny odcinek Kursu Analizy Fundamentalnej (Dźwignia operacyjna) zostanie opublikowany 12 kwietnia 2010 r. Zapraszamy!"
Biorąc pod uwagę aktualną datę na kolejne odcinki nie ma raczej co liczyć, ale... tu ratuje nas mailowa wersja kursu, dostarczana w cotygodniowych porcjach. Na przykład mail (piąty jaki otrzymałem), pod tytułem "Analiza Operacyjnej Efektywności" (lekcja numer pięć na stronach Onetu) zawiera głównie informacje na temat...
WACC, czyli Średniego Ważonego Kosztu Kapitału (!) - czyli jednego z końcowych tematów ze spisu powyżej.
Wygląda więc na to, że autor - pan Marcin Dybek i jego firma Centrum Analiz Finansowych EBIT wykonali kawał świetnej roboty, której część udostępniają pod postacią kursu dostępnego on-line na stronach Onetu (niestety tylko pierwsze 15 lekcji), a część (a może nawet całość) pod postacią tygodniowych maili z mylącymi tytułami.
Cóż, nikt nigdy nie twierdził, że zdobycie wiedzy na temat analizy fundamentalnej jest rzeczą łatwą :).
Nie ma się co poddawać - czekam cierpliwie na wszystkie maile i mam nadzieję, że w efekcie uda mi się poskładać je w użyteczną całość.
To co przeczytałem do tej pory (w obu postaciach), mogę z czystym sumieniem polecić. Najlepiej byłoby chyba zabrać się za ten kurs po przejściu kursu z NBPortal o którym pisałem poprzednio.
Autor dzieli się swoją wiedzą z bardzo praktycznego punktu widzenia, proponuje również praktyczne zadania do wykonania. Warto również poklikać po obu stronach (Onet i RSG) i zapoznać się z efektami jego analiz dla różnych spółek. Naprawdę wartościowy i pouczający materiał - duży szacunek i sympatia dla autora za chęć dzielenia się swoją wiedzą z takimi jak my!
Spis tematów również wygląda imponująco:
"W e-mailowym Kursie Analizy Fundamentalnej poruszane są następujące tematy:
Jak spółki raportują swoją sytuację finansową
- Bilans
- Rachunek Zysków i Strat
- Zysk księgowy vs. przepływy pieniężne
- Rachunek Przepływów Pieniężnych
Analiza Sprawozdań Finansowych
- Analiza struktury sprawozdania finansowego
- Analiza wskaźnikowa
- Analiza płynności
- Cykl operacyjny
- Analiza aktywności (efektywności zarządzania aktywami)
- Analiza wypłacalności
- Analiza rentowności
- Analiza trendu wskaźników
- Zależności pomiędzy wskaźnikami, czyli analiza Du Pont
- Rozszerzona analiza Du Pont
- Wskaźnikowa analiza porównawcza
- Efekt dźwigni operacyjnej
- Efekt dźwigni finansowej
- Dźwignia całkowita
- Wskaźniki rynkowe
- Użyteczność i ograniczenia analizy wskaźnikowej
Fałszowanie Danych w Sprawozdaniach Finansowych
- Kto, dlaczego i jak fałszuje sprawozdania finansowe?
- Ujawnianie przychodów zbyt wcześnie lub słabej jakości
- Wykazywanie nieprawdziwych przychodów
- Pompowanie zysku jednorazowymi przychodami
- Przesuwanie bieżących kosztów na okresy wcześniejsze lub późniejsze
- Pomijanie rzeczywistych zobowiązań
- Zaniżanie zobowiązań
- Przesuwanie obecnych przychodów na późniejsze okresy
- Przesuwanie przyszłych kosztów na obecny okres sprawozdawczy jako jednorazowe, nadzwyczajne obciążenie
- Metody wykrywania fałszerstw danych finansowych
Teoria Portfela
- Ryzyko i stopa zwrotu
- Ryzyko pojedynczej akcji
- Ryzyko portfela i efekt dywersyfikacji
- Korzyści płynące z dywersyfikacji międzynarodowej
- Model CAPM i współczynnik Beta
- Model APT
Wycena Akcji
- Dyskontowanie, czyli wartość pieniądza w czasie
- Model dyskontowania dywidend
- Model dyskontowania przepływów pieniężnych (DCF)
- Koszt kapitału własnego
- Koszt kapitału pożyczonego
- Średni ważony koszt kapitału (WACC)
- Wolne Przepływy Pieniężne do Akcjonariuszy (FCFE)
- Wolne Przepływy Pieniężne do Firmy (FCFF)
- Wycena akcji metodą porównawczą
- Dochody rezydualne (RI) jako ciekawa alternatywna metoda wyceny akcji"
O to właśnie nam chodzi, prawda? Zarejestrowałem się więc i ... systematycznie zacząłem otrzymywać maile.
Dużym plusem jest to, że wbrew moim niewielkim obawom, ilość spamu w mojej skrzynce nie zwiększyła się.
Minusem - to, że tematy poszczególnych maili mają niewiele wspólnego z ich zawartością. Łatwo jednak można rozwiązać ten problem. Pomimo, że nadawcą wszystkich maili z zawartością kursu jest rsg.pl, to na końcu każdego rozdziału znajduje się istotna informacja...
"Kurs analizy fundamentalnej w OnetBiznes!"
... która pośrednio prowadzi nas do bardzo wartościowego odkrycia :).
W jednym zdaniu - na stronach Onetu mamy do dyspozycji zawartość tego kursu dostępną od razu, w postaci stron www, bez konieczności czekania na cotygodniową porcję informacji.
Niestety zasoby onetu ograniczają się tylko do 15 lekcji. Ostatnia kończy się dość optymistycznie i dramatycznie zarazem:
"Kolejny odcinek Kursu Analizy Fundamentalnej (Dźwignia operacyjna) zostanie opublikowany 12 kwietnia 2010 r. Zapraszamy!"
Biorąc pod uwagę aktualną datę na kolejne odcinki nie ma raczej co liczyć, ale... tu ratuje nas mailowa wersja kursu, dostarczana w cotygodniowych porcjach. Na przykład mail (piąty jaki otrzymałem), pod tytułem "Analiza Operacyjnej Efektywności" (lekcja numer pięć na stronach Onetu) zawiera głównie informacje na temat...
WACC, czyli Średniego Ważonego Kosztu Kapitału (!) - czyli jednego z końcowych tematów ze spisu powyżej.
Wygląda więc na to, że autor - pan Marcin Dybek i jego firma Centrum Analiz Finansowych EBIT wykonali kawał świetnej roboty, której część udostępniają pod postacią kursu dostępnego on-line na stronach Onetu (niestety tylko pierwsze 15 lekcji), a część (a może nawet całość) pod postacią tygodniowych maili z mylącymi tytułami.
Cóż, nikt nigdy nie twierdził, że zdobycie wiedzy na temat analizy fundamentalnej jest rzeczą łatwą :).
Nie ma się co poddawać - czekam cierpliwie na wszystkie maile i mam nadzieję, że w efekcie uda mi się poskładać je w użyteczną całość.
To co przeczytałem do tej pory (w obu postaciach), mogę z czystym sumieniem polecić. Najlepiej byłoby chyba zabrać się za ten kurs po przejściu kursu z NBPortal o którym pisałem poprzednio.
Autor dzieli się swoją wiedzą z bardzo praktycznego punktu widzenia, proponuje również praktyczne zadania do wykonania. Warto również poklikać po obu stronach (Onet i RSG) i zapoznać się z efektami jego analiz dla różnych spółek. Naprawdę wartościowy i pouczający materiał - duży szacunek i sympatia dla autora za chęć dzielenia się swoją wiedzą z takimi jak my!
wtorek, 28 grudnia 2010
Dywidendy - źródła informacji
W jednym z wcześniejszych wpisów na temat budowania systemu inwestycyjnego napisałem:
Było to jedno z kryteriów na których chciałem oprzeć swą strategię inwestowania. Ostatnia informacja dotycząca wprowadzenia nowego indeksu WIGdiv i towarzyszące jej komentarze, (np. tu i tam, cytuję odpowiednio poniżej) zmieniły nieco mój ogląd sytuacji:
Na pewno jest to krok w dobrą stronę, i nie sposób odmówić sensu stwierdzeniu zamieszczonemu na oficjalnej stronie WGPW:
"Poza walorami informacyjnymi indeks WIGdiv może stanowić podstawę dla funduszy inwestycyjnych oraz funduszy typu ETF. Celem utworzenia WIGdiv jest także kreowanie dobrych praktyk wśród spółek giełdowych, które dzielą się wypracowanym zyskiem ze swoimi akcjonariuszami. Tego rodzaju produkty istniejące na innych rynkach cieszą się bardzo dużą popularnością wśród inwestorów."
Co jednak z naszym kryterium? Ustalenie go na poziomie który spełniają tylko 4 spółki nie ma większego sensu... Powstaje zatem pytanie jak powinno być sformułowane? Jak długi okres powinniśmy brać pod uwagę i jaki poziom dywidendy uznać za odpowiedni?
Na razie skłaniałbym się ku pójściu po najmniejszej linii oporu i zmianie tego kryterium na:
I już.
Proste, prawda? Mam przeczucie, że ta poprzeczka również może być zawieszona zbyt wysoko, ale z braku lepszych pomysłów zostawiam to na razie i czekam na Wasze propozycje. Trzydzieści spółek to jednak sporo więcej niż cztery ;)
Przy okazji - czy istnieje jakikolwiek sposób na szybkie znalezienie informacji na temat dywidend wypłacanych przez spółki? Moje poszukiwania ujawniły tylko tę stronę. Jest to dobry punkt startowy, ale niestety wydaje mi się, że aby poznać odpowiedź na pytanie postawione oryginalnie (nawet jeśli odpowiednio zmodyfikujemy współczynniki) trzeba pracowicie wertować sprawozdania finansowe...
Ale może jestem w błędzie?
"Czy spółka regularnie (przez ostatnie 10 lat) wypłaca uczciwe (stanowiące przynajmniej 50% zysków) dywidendy?"
Było to jedno z kryteriów na których chciałem oprzeć swą strategię inwestowania. Ostatnia informacja dotycząca wprowadzenia nowego indeksu WIGdiv i towarzyszące jej komentarze, (np. tu i tam, cytuję odpowiednio poniżej) zmieniły nieco mój ogląd sytuacji:
- "Oczywiście z punktu widzenia samej giełdy, decyzja o utworzeniu tego indeksu nie jest zła. Na pewno indeks WIGdiv będzie miał walor informacyjny dla giełdowych graczy. Ale by polskie firmy można było uznać za spółki dywidendowe, musi minąć jeszcze dużo czasu. Może 20 lat, albo i więcej – mówi Paweł Puterko, Prezes Profescapital"
- "Jak podaje "Parkiet", na GPW są zaledwie cztery firmy, które przez ostatnia dekadę co roku dzieliły się zyskiem: Dębica, Instal Kraków, Stalprofil i Hydrotor."
Na pewno jest to krok w dobrą stronę, i nie sposób odmówić sensu stwierdzeniu zamieszczonemu na oficjalnej stronie WGPW:
"Poza walorami informacyjnymi indeks WIGdiv może stanowić podstawę dla funduszy inwestycyjnych oraz funduszy typu ETF. Celem utworzenia WIGdiv jest także kreowanie dobrych praktyk wśród spółek giełdowych, które dzielą się wypracowanym zyskiem ze swoimi akcjonariuszami. Tego rodzaju produkty istniejące na innych rynkach cieszą się bardzo dużą popularnością wśród inwestorów."
Co jednak z naszym kryterium? Ustalenie go na poziomie który spełniają tylko 4 spółki nie ma większego sensu... Powstaje zatem pytanie jak powinno być sformułowane? Jak długi okres powinniśmy brać pod uwagę i jaki poziom dywidendy uznać za odpowiedni?
Na razie skłaniałbym się ku pójściu po najmniejszej linii oporu i zmianie tego kryterium na:
"Czy spółka jest zaliczana do WIGdiv?"
I już.
Proste, prawda? Mam przeczucie, że ta poprzeczka również może być zawieszona zbyt wysoko, ale z braku lepszych pomysłów zostawiam to na razie i czekam na Wasze propozycje. Trzydzieści spółek to jednak sporo więcej niż cztery ;)
Przy okazji - czy istnieje jakikolwiek sposób na szybkie znalezienie informacji na temat dywidend wypłacanych przez spółki? Moje poszukiwania ujawniły tylko tę stronę. Jest to dobry punkt startowy, ale niestety wydaje mi się, że aby poznać odpowiedź na pytanie postawione oryginalnie (nawet jeśli odpowiednio zmodyfikujemy współczynniki) trzeba pracowicie wertować sprawozdania finansowe...
Ale może jestem w błędzie?
wtorek, 30 listopada 2010
Inwestycje przez duże Y
Raz na jakiś czas będę kontynuował temat rozpoczęty tu i tam, tzn. temat blogów zahaczających o tematykę analizy fundamentalnej. Dziś kolejna ciekawa strona - blog Ynwestycje.
Naprawdę kawał solidnej wiedzy dotyczącej analizy fundamentalnej, przykładowe analizy spółek, portfel, oraz ciekawe przemyślenia własne autora podane tak jak najbardziej lubię, czyli z dużą szczyptą humoru:).
Co ciekawe - Ynwestor nie ogranicza się tylko do spółek głównego parkietu, ale szeroko omawia szereg spółek obecnych na rynku New Connect.
Gorąco polecam, dodaję do sekcji linków i pozdrawiam autora z nadzieją, że mój blog też kiedyś rozwinie się do tego stopnia.
Naprawdę kawał solidnej wiedzy dotyczącej analizy fundamentalnej, przykładowe analizy spółek, portfel, oraz ciekawe przemyślenia własne autora podane tak jak najbardziej lubię, czyli z dużą szczyptą humoru:).
Co ciekawe - Ynwestor nie ogranicza się tylko do spółek głównego parkietu, ale szeroko omawia szereg spółek obecnych na rynku New Connect.
Gorąco polecam, dodaję do sekcji linków i pozdrawiam autora z nadzieją, że mój blog też kiedyś rozwinie się do tego stopnia.
wtorek, 23 listopada 2010
A może jednak poprzestać na funduszu inwestycyjnym?
Przeglądając różnego rodzaju strony natrafiłem na ofertę ciekawego funduszu inwestycyjnego.
Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ reklamuje się jako oparty na trzech podstawowych zasadach. Są to:
"Legg Mason inwestuje w spółki jako rzeczywiste przedsiębiorstwa, a nie wirtualne papiery wartościowe. Dlatego podstawą wszystkich naszych decyzji inwestycyjnych jest analiza fundamentalna. Przeważnie skupiamy się na sektorach gospodarki, dla których przewidujemy sprzyjające warunki rozwoju w długim horyzoncie czasu. Wyszukujemy przedsiębiorstwa, których rynek zdaje się nie doceniać, a których pozycja finansowa oraz przewaga konkurencyjna dobrze rokują na przyszłość.
- Nasze inwestycje mają zawsze charakter długoterminowy. Dodatkowo niższa rotacja portfela oznacza niższe koszty transakcyjne, co wpływa pozytywnie na wynik netto funduszu.
- W świetle „inwestowania w wartość” okresy spadków traktujemy ze spokojem, ponieważ zwykle wtedy na rynku pojawia sie wiele wartościowych okazji inwestycyjnych, z których skwapliwie korzystamy. Dla nas czas bessy/korekty to okres budowania długoterminowej pozycji."
Brzmi znajomo prawda?
Na pierwszy, a nawet drugi rzut oka, fundusz ten wydaje się dobrą alternatywą do samodzielnego wyszukiwania wartościowych spółek. Możemy oszczędzić masę czasu, a specjaliści znajdą za nas najlepsze perełki na rynku.
Oczywiście są też wady:
Na pewno warto jednak odwiedzić stronę, zapoznać się z opisem procesu inwestycyjnego, portfelem, czy listami do inwestorów (np. tym), w których można znaleźć ogólne uzasadnienia poszczególnych inwestycji i wyciągnąć z tego coś dla siebie.
Na przykład propozycje firm których akcje możemy potencjalnie kupić, oczywiście po wcześniej przeprowadzonej przez nas dogłębnej analizie fundamentalnej :-).
I bez prowizji.
Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ reklamuje się jako oparty na trzech podstawowych zasadach. Są to:
- analiza fundamentalna,
- styl selektywny,
- inwestowanie w wartość.
"Legg Mason inwestuje w spółki jako rzeczywiste przedsiębiorstwa, a nie wirtualne papiery wartościowe. Dlatego podstawą wszystkich naszych decyzji inwestycyjnych jest analiza fundamentalna. Przeważnie skupiamy się na sektorach gospodarki, dla których przewidujemy sprzyjające warunki rozwoju w długim horyzoncie czasu. Wyszukujemy przedsiębiorstwa, których rynek zdaje się nie doceniać, a których pozycja finansowa oraz przewaga konkurencyjna dobrze rokują na przyszłość.
- Nasze inwestycje mają zawsze charakter długoterminowy. Dodatkowo niższa rotacja portfela oznacza niższe koszty transakcyjne, co wpływa pozytywnie na wynik netto funduszu.
- W świetle „inwestowania w wartość” okresy spadków traktujemy ze spokojem, ponieważ zwykle wtedy na rynku pojawia sie wiele wartościowych okazji inwestycyjnych, z których skwapliwie korzystamy. Dla nas czas bessy/korekty to okres budowania długoterminowej pozycji."
Brzmi znajomo prawda?
Na pierwszy, a nawet drugi rzut oka, fundusz ten wydaje się dobrą alternatywą do samodzielnego wyszukiwania wartościowych spółek. Możemy oszczędzić masę czasu, a specjaliści znajdą za nas najlepsze perełki na rynku.
Oczywiście są też wady:
- niska dywersyfikacja portfela (aktualnie 10 spółek),
- wysokie opłaty (opłata za zarządzanie 4,5% w skali roku, opłata manipulacyjna za nabycie 2,5% - dane z mBanku dla minimalnej kwoty inwestycji, opłata za odkupienie 1-2%)
- duża kwota minimalnego zapisu (57 071 PLN)
- krótki czas istnienia funduszu na rynku (około półtora roku)
Na pewno warto jednak odwiedzić stronę, zapoznać się z opisem procesu inwestycyjnego, portfelem, czy listami do inwestorów (np. tym), w których można znaleźć ogólne uzasadnienia poszczególnych inwestycji i wyciągnąć z tego coś dla siebie.
Na przykład propozycje firm których akcje możemy potencjalnie kupić, oczywiście po wcześniej przeprowadzonej przez nas dogłębnej analizie fundamentalnej :-).
I bez prowizji.
środa, 17 listopada 2010
Darmowe szkolenia z analizy fundamentalnej - część II
Spełnienie obietnicy złożonej we wcześniejszym wpisie na temat darmowych szkoleń zajęło mi trochę więcej czasu niż przypuszczałem, ale lepiej późno niż wcale...
Dziś czas na omówienie drugiego szkolenia e-learningowego, które udało mi się odnaleźć na początku mojej wędrówki przez strony poświęcone analizie fundamentalnej i finansowej.
Kurs o którym piszę ma tytuł "Analiza finansowa firmy" i jest reklamowany przez dostawcę jako
"...kompleksowe podsumowanie najważniejszych informacji dotyczących finansowej strony biznesu. Co to jest cash -flow, jak sporządzić bilans i [...] kiedy twój biznes przekroczy próg rentowności. Kurs zawiera wiele praktycznych wskazówek jak nie pogubić się w gąszczu przepisów prawnych związanych z prowadzeniem własnej firmy."
Dostawcą szkolenia jest... Narodowy Bank Polski, a konkretnie Portal Edukacji Ekonomicznej - NBPortal.pl - bardzo moim zdaniem pożyteczna inicjatywa zapoczątkowana jeszcze za czasów panowania Leszka Balcerowicza.
Aby mieć dostęp do kursów zamieszczonych na stronach NBPortalu, należy się tam zarejestrować. Zarówno rejestracja jak i korzystanie z kursów jest bezpłatne, a jako wieloletni użytkownik mogę zapewnić, że rejestracja nie pociąga za sobą żadnych niedogodności typu spam czy temu podobne. Po rejestracji będziecie mieli dostęp do wielu kursów z podstaw szeroko pojętej ekonomii. Dla uczestników kursów, którzy zaliczą testy na końcu szkoleń są nawet przewidziane certyfikaty wysyłane pocztą na adres kursanta!
Wróćmy jednak do tematu - czyli szkolenia z analizy finansowej firmy. Na początek może spis treści tego kursu:
1. Sprawozdania finansowe jednostek gospodarczych jako źródła informacji do analizy finansowej
1.1. Pojęcie, klasyfikacja, funkcje i cechy sprawozdań finansowych.
1.2. Użytkownicy, terminy sporządzania i ogłaszanie sprawozdań finansowych.
1.3. Zestawienie zmian w kapitale własnym.
1.4. Dodatkowe informacje i objaśnienia.
Test końcowy rozdziału 1
2. Bilans majątkowy i rachunek zysków i strat
2.1. Aktywa
2.2. Pasywa
2.3. Rachunek zysków i strat
2.4. Wariant kalkulacyjny rachunku zysków i strat.
Test końcowy rozdziału 2
3. Wynik podatkowy a wynik rachunkowy.
3.1. Przychody podatkowe.
3.2. Koszty uzyskania przychodu; zwolnienia przedmiotowe
3.3. Klasyfikacja różnic między wynikiem rachunkowym brutto a dochodem, różnice trwałe.
3.4. Różnice przejściowe między wynikiem rachunkowym a podatkowym
3.5. Wynik podatkowy a wynik rachunkowy - podsumowanie
Test końcowy rozdziału 3
4. Analiza sprawozdań finansowych. Analiza wskaźnikowa.
4.1. Pojęcie, przedmiot, rodzaje i metody analizy finansowej
4.2. Analiza wstępna bilansu i rachunku wyników.
4.3. Analiza wskaźnikowa: rentowności i płynności finansowej
4.4. Analiza wskaźnikowa - sprawności działania, zadłużenia, rynku kapitałowego
Test końcowy rozdziału 4
5. Analiza i rachunek przepływów pieniężnych.
5.1. Rachunek przepływów pieniężnych
5.2. Metoda pośrednia rachunku przepływów pieniężnych
5.3. Metoda bezpośrednia rachunku przepływów pieniężnych
Test końcowy rozdziału 5
6. Próg rentowności. Ocena opłacalności projektów inwestycyjnych.
6.1. Formuła progu rentowności.
6.2. Wartość pieniądza w czasie.
6.3. Rachunek opłacalności inwestycji.
Test końcowy rozdziału 6
Wygląda profesjonalnie prawda?
I muszę przyznać, że - z małymi wyjątkami - taki jest.
Te wyjątki to niezbyt przyjazny, prawniczo-urzędowo-księgowy język, stosunkowo duża ilość błędów ortograficznych i gramatycznych czy brak lektora (był w poprzedniej wersji).
Plusów jest jednak zdecydowanie więcej. Przede wszystkim objętość tego szkolenia znacznie przekroczyła moje oczekiwania. Na przejście całego kursu wraz z ćwiczeniami i testami końcowymi potrzeba minimum 8 godzin.
Każda lekcja zawiera ćwiczenia (często nietrywialne), każdy rozdział kończy się testem 30 pytań. Dodatkowo na końcu każdego rozdziału znajduje się spis wykorzystanej i użytecznej bibliografii - rzecz niezastąpiona dla tych którzy chcą się dalej rozwijać w tematyce księgowości.
Ja niekoniecznie zaliczam się do tej grupy, ale przejście tego szkolenia polecam zdecydowanie każdemu kto chce zrozumieć liczby zawarte w sprawozdaniach okresowych spółek giełdowych. W końcu dowiedziałem się, czym różnią się aktywa od pasywów, co to jest płynność finansowa, bilans, zysk brutto, zysk netto, ROA, ROE, czym się różni działalność operacyjna od finansowej i inwestycyjnej, co to jest dyskonto, wewnętrzna stopa zwrotu inwestycji, oraz bardzo wiele innych rzeczy. Mało tego, wiem też jak się je wylicza, oraz jak można je interpretować.
Wiem też, jak przechlapane życie mają księgowi :-).
Żeby była jasność - solidne przejście tego szkolenia zajęło mi trzy dni (oczywiście z przerwami na codzienne życiowe czynności) - nie jest to może najprzyjemniejszy i najefektywniejszy sposób nauki. Jest jednak skuteczny.
Jeszcze raz bardzo mocno polecam to szkolenie - w polskim internecie prawdopodobnie nie znajdziecie lepszego tak kompleksowego opracowania tej tematyki.
Szczególnie biorąc pod uwagę stosunek jakości do ceny równy nieskończoność ;)
A jeżeli jednak znajdziecie - dajcie znać. Koniecznie.
Miłej nauki!
P.S. W międzyczasie natrafiłem na jeszcze jedną stronę oferującą darmowe szkolenie z analizy fundamentalnej. Recenzja tego kursu oczywiście również pojawi się na blogu.
Dziś czas na omówienie drugiego szkolenia e-learningowego, które udało mi się odnaleźć na początku mojej wędrówki przez strony poświęcone analizie fundamentalnej i finansowej.
Kurs o którym piszę ma tytuł "Analiza finansowa firmy" i jest reklamowany przez dostawcę jako
"...kompleksowe podsumowanie najważniejszych informacji dotyczących finansowej strony biznesu. Co to jest cash -flow, jak sporządzić bilans i [...] kiedy twój biznes przekroczy próg rentowności. Kurs zawiera wiele praktycznych wskazówek jak nie pogubić się w gąszczu przepisów prawnych związanych z prowadzeniem własnej firmy."
Dostawcą szkolenia jest... Narodowy Bank Polski, a konkretnie Portal Edukacji Ekonomicznej - NBPortal.pl - bardzo moim zdaniem pożyteczna inicjatywa zapoczątkowana jeszcze za czasów panowania Leszka Balcerowicza.
Aby mieć dostęp do kursów zamieszczonych na stronach NBPortalu, należy się tam zarejestrować. Zarówno rejestracja jak i korzystanie z kursów jest bezpłatne, a jako wieloletni użytkownik mogę zapewnić, że rejestracja nie pociąga za sobą żadnych niedogodności typu spam czy temu podobne. Po rejestracji będziecie mieli dostęp do wielu kursów z podstaw szeroko pojętej ekonomii. Dla uczestników kursów, którzy zaliczą testy na końcu szkoleń są nawet przewidziane certyfikaty wysyłane pocztą na adres kursanta!
Wróćmy jednak do tematu - czyli szkolenia z analizy finansowej firmy. Na początek może spis treści tego kursu:
1. Sprawozdania finansowe jednostek gospodarczych jako źródła informacji do analizy finansowej
1.1. Pojęcie, klasyfikacja, funkcje i cechy sprawozdań finansowych.
1.2. Użytkownicy, terminy sporządzania i ogłaszanie sprawozdań finansowych.
1.3. Zestawienie zmian w kapitale własnym.
1.4. Dodatkowe informacje i objaśnienia.
Test końcowy rozdziału 1
2. Bilans majątkowy i rachunek zysków i strat
2.1. Aktywa
2.2. Pasywa
2.3. Rachunek zysków i strat
2.4. Wariant kalkulacyjny rachunku zysków i strat.
Test końcowy rozdziału 2
3. Wynik podatkowy a wynik rachunkowy.
3.1. Przychody podatkowe.
3.2. Koszty uzyskania przychodu; zwolnienia przedmiotowe
3.3. Klasyfikacja różnic między wynikiem rachunkowym brutto a dochodem, różnice trwałe.
3.4. Różnice przejściowe między wynikiem rachunkowym a podatkowym
3.5. Wynik podatkowy a wynik rachunkowy - podsumowanie
Test końcowy rozdziału 3
4. Analiza sprawozdań finansowych. Analiza wskaźnikowa.
4.1. Pojęcie, przedmiot, rodzaje i metody analizy finansowej
4.2. Analiza wstępna bilansu i rachunku wyników.
4.3. Analiza wskaźnikowa: rentowności i płynności finansowej
4.4. Analiza wskaźnikowa - sprawności działania, zadłużenia, rynku kapitałowego
Test końcowy rozdziału 4
5. Analiza i rachunek przepływów pieniężnych.
5.1. Rachunek przepływów pieniężnych
5.2. Metoda pośrednia rachunku przepływów pieniężnych
5.3. Metoda bezpośrednia rachunku przepływów pieniężnych
Test końcowy rozdziału 5
6. Próg rentowności. Ocena opłacalności projektów inwestycyjnych.
6.1. Formuła progu rentowności.
6.2. Wartość pieniądza w czasie.
6.3. Rachunek opłacalności inwestycji.
Test końcowy rozdziału 6
Wygląda profesjonalnie prawda?
I muszę przyznać, że - z małymi wyjątkami - taki jest.
Te wyjątki to niezbyt przyjazny, prawniczo-urzędowo-księgowy język, stosunkowo duża ilość błędów ortograficznych i gramatycznych czy brak lektora (był w poprzedniej wersji).
Plusów jest jednak zdecydowanie więcej. Przede wszystkim objętość tego szkolenia znacznie przekroczyła moje oczekiwania. Na przejście całego kursu wraz z ćwiczeniami i testami końcowymi potrzeba minimum 8 godzin.
Każda lekcja zawiera ćwiczenia (często nietrywialne), każdy rozdział kończy się testem 30 pytań. Dodatkowo na końcu każdego rozdziału znajduje się spis wykorzystanej i użytecznej bibliografii - rzecz niezastąpiona dla tych którzy chcą się dalej rozwijać w tematyce księgowości.
Ja niekoniecznie zaliczam się do tej grupy, ale przejście tego szkolenia polecam zdecydowanie każdemu kto chce zrozumieć liczby zawarte w sprawozdaniach okresowych spółek giełdowych. W końcu dowiedziałem się, czym różnią się aktywa od pasywów, co to jest płynność finansowa, bilans, zysk brutto, zysk netto, ROA, ROE, czym się różni działalność operacyjna od finansowej i inwestycyjnej, co to jest dyskonto, wewnętrzna stopa zwrotu inwestycji, oraz bardzo wiele innych rzeczy. Mało tego, wiem też jak się je wylicza, oraz jak można je interpretować.
Wiem też, jak przechlapane życie mają księgowi :-).
Żeby była jasność - solidne przejście tego szkolenia zajęło mi trzy dni (oczywiście z przerwami na codzienne życiowe czynności) - nie jest to może najprzyjemniejszy i najefektywniejszy sposób nauki. Jest jednak skuteczny.
Jeszcze raz bardzo mocno polecam to szkolenie - w polskim internecie prawdopodobnie nie znajdziecie lepszego tak kompleksowego opracowania tej tematyki.
Szczególnie biorąc pod uwagę stosunek jakości do ceny równy nieskończoność ;)
A jeżeli jednak znajdziecie - dajcie znać. Koniecznie.
Miłej nauki!
P.S. W międzyczasie natrafiłem na jeszcze jedną stronę oferującą darmowe szkolenie z analizy fundamentalnej. Recenzja tego kursu oczywiście również pojawi się na blogu.
wtorek, 9 listopada 2010
System inwestycyjny - początki strategii
Dopiero teraz - po dokładnej lekturze "Inteligentnego inwestora" (patrz poprzednie wpisy) - możemy w końcu postawić pierwsze nieśmiałe kroczki na drodze do budowania naszego systemu inwestycyjnego.
Przypominam, że cały czas trzymamy się planu zdefiniowanego jakiś czas temu i właśnie powoli przechodzimy do punktu nr 2 :).
Graham na tacy podsuwa nam listę czynników które powinniśmy wziąć pod uwagę analizując papiery wartościowe. Na podstawie jego książki zdefiniowałem więc podstawy mojej strategii oraz pierwszą listę kryteriów, które powinny być spełnione przez kupowane przeze mnie papiery wartościowe.
Podstawowe zasady:
Obligacje:
W drugiej, akcyjnej części portfela nie będzie już tak łatwo - tutaj liczba kryteriów zasadniczo się zwiększa, a dodatkowo każde z nich możemy podzielić na bardziej szczegółowe reguły. Spróbujmy jednak:
Akcje - przed dodaniem akcji spółki do portfela sprawdź koniecznie:
Zdaję sobie sprawę, że odpowiedź na niektóre z tych pytań nie jest łatwa do udzielenia, ale stopniowo będziemy się tego uczyć i brać na warsztat (tzn. na bloga) kolejne zagadnienia.
Kolejnym pytaniem jest - w jaki sposób wybierać spółki do tej, bardzo czasochłonnej zapewne, analizy?
Wydaje mi się, że są dwie główne metody:
Sposób drugi jest bardziej czasochłonny, ale za to nie musimy polegać na wyliczeniach innych. Jak jednak wybrać pierwsze spółki do analizy? Ja zacznę chyba od tych, których kurs spadł ostatnio (powiedzmy przez 3, 6 lub 12 miesięcy) najbardziej.
Ale zanim do tego dojdzie, czeka mnie jeszcze trochę nauki.
Tradycyjnie, dla tych którzy dotrwali do końca, malutkie bonusy.
Tym razem w postaci filmów (w języku angielskim), które dość zgrabnie podsumowują główne przesłanie filozofii Grahama czyli inwestowania w wartość. Miłego oglądania:
Przypominam, że cały czas trzymamy się planu zdefiniowanego jakiś czas temu i właśnie powoli przechodzimy do punktu nr 2 :).
Graham na tacy podsuwa nam listę czynników które powinniśmy wziąć pod uwagę analizując papiery wartościowe. Na podstawie jego książki zdefiniowałem więc podstawy mojej strategii oraz pierwszą listę kryteriów, które powinny być spełnione przez kupowane przeze mnie papiery wartościowe.
Podstawowe zasady:
- Podziel swój portfel pomiędzy akcje i obligacje, tak aby żadna ze stron nie dostała więcej niż 25%.
- Część zawierająca akcje musi być zdywersyfikowana, powinna zawierać od 10 do 30 spółek.
- Regularnie (przynajmniej raz w roku) przeglądaj i weryfikuj zawartość swojego portfela zgodnie z zasadami zamieszczonymi poniżej.
- Pamiętaj, że nie możesz stracić na jednej transakcji więcej niż 2% całego kapitału. (to już nie Graham, ale Elder)
Obligacje:
- Metoda pierwsza - zakup jednostek TANICH funduszy papierów dłużnych. Tanich, czyli narzucających minimalną prowizję.
- Metoda druga - zakup obligacji korporacyjnych, komunalnych, lub skarbowych. Kupując je bierz pod uwagę następujące czynniki:
- a) wielkość emitenta (przedsiębiorstwa lub miasta) - oczywiście im większa tym lepiej,
- b) wartość aktywów - jak wyżej,
- c) zyski i koszty odsetek - średnie zyski z ostatnich 7 lat powinny przekraczać koszty odsetek co najmniej pięciokrotnie.
W drugiej, akcyjnej części portfela nie będzie już tak łatwo - tutaj liczba kryteriów zasadniczo się zwiększa, a dodatkowo każde z nich możemy podzielić na bardziej szczegółowe reguły. Spróbujmy jednak:
Akcje - przed dodaniem akcji spółki do portfela sprawdź koniecznie:
- 1. Czy rynek na którym działa spółka ma dobre perspektywy rozwoju. Innymi słowy czy towar lub usługa dostarczana przez spółkę będzie coraz bardziej potrzebny/popularny.
- 2. Słabe strony spółki, np:
- Główną działalnością spółki jest przejmowanie innych przedsiębiorstw (powyżej 1 rocznie),
- Spółka jest uzależniona od jednego (lub tylko kilku) odbiorców,
- Zależność od PIL (Pieniędzy Innych Ludzi - cytat z Grahama) - czyli duże wpływy na pozycji "gotówka z działalności finansowej" - zapożyczanie się, emisja kolejnych akcji/obligacji, etc.
- 3. Silne strony spółki, np:
- Uznana, rozpoznawalna i pożądana marka,
- Wielkość pozwalająca korzystać z efektów skali,
- Patenty,
- Niezastępowalność/unikalność dostarczanego produktu lub usługi,
- Powolny ale ciągły wzrost organiczny,
- Stałe i niemałe wydatki na R&D (Research and Development, czyli badania i rozwój).
- 4. Jakość zarządu, czyli:
- Czy zarządzający firmą są również głównymi akcjonariuszami?
- W jaki sposób komunikują się z indywidualnymi akcjonariuszami (czy sprawozdania są przejrzyste i zrozumiałe, czy odpowiadają na pytania akcjonariuszy)?
- Czy ich wynagrodzenia nie są zbyt wygórowane?
- Czy nie koncentrują swojej uwagi głównie na wyprowadzaniu pieniędzy z firmy poprzez mnożenie akcji uprzywilejowanych, podziały akcji, czy skup akcji (głównie od siebie samych) wtedy kiedy są drogie ?
- 5. Parametry finansowe (jak widać wcale nie dałem ich na pierwszym miejscu - ale to mój subiektywny porządek)
- Czy przychody spółki rosną (przynajmniej 30% w ciągu ostatnich 10 lat, liczone jako średnie z trzech pierwszych i ostatnich lat dekady)?
- Czy spółka przynosi zyski (co najmniej w ciągu ostatnich 5 lat)?
- Czy spółka regularnie (przez ostatnie 10 lat) wypłaca uczciwe (stanowiące przynajmniej 50% zysków) dywidendy?
- Czy cena akcji jest atrakcyjna? W szczególności:
- Nie przekracza 15-krotności średnich zysków z ostatnich 10 lat?
- Nie przekracza 1,5-krotności wartości aktywów? (tutaj Graham dopuszcza pewne odstępstwa - warunkiem nieprzekraczalnym jest aby iloczyn obu tych parametrów - Cena/Zysk i Cena/Wartość Aktywów - był mniejszy niż 22,5)
- Nie przekracza 20-krotności zysków z ostatnich 12 miesięcy?
- Czy spółka nie jest zbytnio zadłużona (zadłużenie długoterminowe nie może przekraczać połowy wartości kapitału)?
- Jest niższa niż wartość kapitału obrotowego netto pomniejszona o zobowiązania.
Zdaję sobie sprawę, że odpowiedź na niektóre z tych pytań nie jest łatwa do udzielenia, ale stopniowo będziemy się tego uczyć i brać na warsztat (tzn. na bloga) kolejne zagadnienia.
Kolejnym pytaniem jest - w jaki sposób wybierać spółki do tej, bardzo czasochłonnej zapewne, analizy?
Wydaje mi się, że są dwie główne metody:
- Używanie narzędzi stworzonych już przez innych (tzw. screenerów), które prezentują wybrane dane (jak np. współczynniki finansowe) dla wszystkich spółek.
- Analizowanie wszystkich parametrów dla poszczególnych spółek.
Sposób drugi jest bardziej czasochłonny, ale za to nie musimy polegać na wyliczeniach innych. Jak jednak wybrać pierwsze spółki do analizy? Ja zacznę chyba od tych, których kurs spadł ostatnio (powiedzmy przez 3, 6 lub 12 miesięcy) najbardziej.
Ale zanim do tego dojdzie, czeka mnie jeszcze trochę nauki.
Tradycyjnie, dla tych którzy dotrwali do końca, malutkie bonusy.
Tym razem w postaci filmów (w języku angielskim), które dość zgrabnie podsumowują główne przesłanie filozofii Grahama czyli inwestowania w wartość. Miłego oglądania:
poniedziałek, 1 listopada 2010
Benjamin Graham, "Inteligentny inwestor" - najlepsze cytaty
Dziś ostatni raz skoncentrujemy się na treści książki - w następujących wpisach postaram się opisać które zasady w niej zawarte mam zamiar zastosować w praktyce i jak.
Poniżej lista kilku najlepszych (oczywiście moim zdaniem) cytatów:
Na początek oczywiście złote kilka złotych mysli głównego autora:
"To prowadzi do logicznych, choć nieco kłopotliwych wniosków. Aby inwestor miał szanse na wyniki lepsze od przeciętnych, musi stosować politykę rzetelną i obiecującą, niepopularną na Wall Street"
"Czas, aby wszyscy zrozumieli, że termin >>inwestor długoterminowy<< to >>masło maślane<<. Nie ma innych inwestorów niż inwestorzy długoterminowi. Ktoś, kto nie umie przetrzymać akcji dłużej niż kilka miesięcy, skazany jest na rolę ofiary, a nie zwycięzcy" (wytłuszczenie moje).
"Nie mogę powstrzymać się od napisania tu, że Jezus był bardziej praktycznym biznesmenem, niż amerykańscy akcjonariusze" (w kontekście zainteresowania inwestorów poczynaniami i wynikami pracy zarządów)
A teraz kilka próbek twórczości Zweiga:
"Czy pozwoliłbyś, aby jakiś wariat przychodził do ciebie pięć razy w tygodniu i przekonywał cię, że powinieneś czuć dokładnie to samo co on?"
"Umowa z właścicielem inwestycji
Ja, ...................., niniejszym oświadczam, że jestem inwestorem, który chce gromadzić majątek na przyszłość przez wiele lat.
Wiem, że wiele razy będzie mnie kusiło, aby zainwestować w akcje lub obligacje, bo akurat drożeją, a kiedy indziej, aby sprzedawać swoje papiery bo tanieją.
Oświadczam też, że nie pozwolę, aby gromady obcych ludzi podejmowały za mnie decyzje finansowe. Ponadto uroczyście przyrzekam, że nigdy nie zainwestuję, bo akcje drożeją i nigdy nie sprzedam dlatego, że tanieją. Ale za to będę inwestował ... dolarów miesięcznie, za pośrednictwem automatycznego planu inwestycyjnego albo programu uśredniania kosztów nabycia, w następujące fundusze inwestycyjne albo zdywersyfikowane portfele:
.......................
.......................
.......................
Ponadto będę inwestował dodatkowe sumy, gdy tylko będę miał nadmiar gotówki (i będę mógł sobie pozwolić na poniesienie krótkoterminowych strat).
Deklaruję także, że każdą z poniższych inwestycji, przetrzymam przynajmniej do niżej wymienionej daty (która musi przypadać minimum 10 lat po dacie podpisania umowy): ...........................
Jedynym odstępstwem od tego kontraktu może być nagła potrzeba gotówki spowodowana, na przykład, zagrożeniem zdrowia lub utratą pracy lub też planowanymi wydatkami, typu wpłaty na dom albo na naukę.
Ja, niżej podpisany, potwierdzam swój zamiar przestrzegania niniejszej umowy, ale także czytania tego dokumentu za każdym razem, gdy kusi mnie, aby sprzedawać którąkolwiek ze swych inwestycji.
Umowa uzyskuje ważność z chwilą podpisania przez co najmniej jednego świadka, i musi być przechowywana w miejscu bezpiecznym i łatwo dostępnym.
Podpis
Data
Świadkowie .................................................................................................................................."
Zweig radzi każdemu inwestorowi aby wydrukował i podpisał taką umowę.
"Nawet, gdy już zatrudnisz doradcę, nie wolno rezygnować z ostrożności. [...] Oto zwroty, które powinny zapalić światełko ostrzegawcze:"
- "nietypowy"
- "życiowa szansa"
- "sprawdzony bank"
- "gwarantowany"
- "one muszą skoczyć w górę"
- "trzeba się spieszyć"
- "to rzecz pewna"
- "nasz prototypowy model komputerowy"
- "kupują to najmądrzejsi"
- "strategia opcji"
- "nie ma się co zastanawiać"
- "nie stać cię na to"
- "wyskoczymy ponad przeciętną"
- "będziesz żałować, jeśli..."
- "ekskluzywny"
- "trzeba zwracać uwagę na wyniki, a nie na prowizję"
- "nie chcesz być bogaty?"
- "na tym nie można stracić"
- "w górę nie ma żadnych ograniczeń"
- "nie ma możliwości, aby spadły"
- "dałbym sobie rękę uciąć, że..."
- "proszę mi wierzyć"
- "transakcje towarowe"
- "miesięczne zyski"
- "strategia aktywnej alokacji kapitału"
- "możemy uchronić cię od spadków"
- "nikt inny tego nie potrafi"
"Udowodnienie, ze lepiej wyjdziesz na tym, jeśli dywidenda nie zostanie wypłacona, należy do obowiązków spółki"
I na koniec, skoro już potraktowaliśmy go jako jednego z autorów, jeden cytacik z Warrena Buffetta (z fragmentu wykładu do którego link zamieściłem w poprzednim wpisie:
"Zawsze uważałem za niezwykłe, że tak wiele badań poświęcono cenie i wolumenowi, co tak naprawdę powinno stanowić podstawę zainteresowań związków zawodowych"
To oczywiście tylko maleńki wycinek z nieskończonej wręcz ilości przykładów, argumentów, aluzji i anegdot zawartych w "Inteligentnym inwestorze".
Mam nadzieję, że cykl wpisów dotyczących tej lektury okaże się dla Was ciekawy i przydatny. Jeżeli jednak wciąż zastanawiacie się czy warto kupić tę książkę - chętnie odpowiem na wszystkie szczegółowe pytania.
piątek, 22 października 2010
Benjamin Graham, "Inteligentny inwestor" - recenzja
Tak, tak, ta seria jeszcze potrwa...
Nie można podsumować TAKIEJ książki jednym wpisem.
Po opisaniu pierwszego wrażenia z przeczytania książki oraz przedstawieniu autorów, czas w końcu na dokładniejszą recenzję.
Przygotujcie się na dłuższy wpis - nie tak łatwo streścić i podsumować ponad pięćset stron.
Spróbujmy jednak.
Myślę, że dla ułatwienia możemy podzielić zawartość książki na 3 części, chociaż oczywiście łączą się one ze sobą bardzo ściśle:
- Absolutnie podstawowe informacje, reguły, porady i definicje dotyczące inwestowania.
- Metody i wskazówki dotyczące analizy atrakcyjności różnych papierów wartościowych poparte licznymi przykładami.
- Dodatki :-)
Część pierwsza (nazwałbym ją fundamentalną), to rozdziały 1-10. Graham definiuje w niej podstawowe pojęcia i wyjaśnia jak mają się one do siebie nawzajem.
Przykładowo w rozdziale pierwszym dowiemy się czym różni się inwestycja od spekulacji (hint: jedna z nich jest poprzedzona staranną analizą i minimalizuje ryzyko) a inwestor defensywny/pasywny od inwestora agresywnego/aktywnego (którym chciałbym kiedyś zostać).
Dodatkowo w komentarzu do rozdziału (by Jason Zweig) podane zostały "przepisy na porażkę" - czyli zdemaskowane cudowne metody mające rzekomo przynieść łatwe bogactwo wszystkim którzy je stosują.
Bardzo dobry, "otwierający oczy" rozdział na rozgrzewkę.
Rozdział drugi koncentruje się na temacie inflacji i sposobami obrony przed nią. Omawia zarówno akcje jak i obligacje, wspomina również o alternatywnych formach inwestycji jak nieruchomości czy złoto. Wniosek jest dość łatwy do przewidzenia - nie wkładaj wszystkich jajek do jednego koszyka (dywersyfikacja). Akcje stanowią generalnie lepsze zabezpieczenie przed inflacją niż obligacje (również ze względu na dywidendy), ale gwarancji oczywiście nie ma. Ten rozdział i komentarz do niego jest dość mocno osadzony w amerykańskich realiach i pewne stwierdzenia moim zdaniem słabo przenoszą się na nasz grunt.
Rozdział trzeci to w pewnym sensie rachunek sumienia Grahama i rozliczenie się z prognoz które zamieścił w poprzednich wydaniach swojej książki - w 1964 i 1972 (to już w komentarzu). Wnioski - poparte bardzo przekonującymi danymi historycznymi - są dla większości zapewne lekko rozczarowujące: OGRANICZ SWOJE OCZEKIWANIA, ZYSK NA POZIOMIE 6% ROCZNIE TO ŚREDNIA I BĘDZIESZ MIAŁ WIELE SZCZĘŚCIA JEŚLI JĄ PRZEKROCZYSZ. Jednego możesz być za to pewien - Twoje prognozy okażą się nieprawdziwe. Jednak nie trać ducha - inteligentny inwestor zawsze ma nadzieję :-)
Rozdziały 4-5 to już konkretne zalecenia dla inwestora pasywnego. Według Grahama do tej grupy powinno należeć 90% inwestujących swoje pieniądze na rynkach kapitałowych. Wskoczenie na wyższy poziom wymaga już dużo większych umiejętności, mocnej konstrukcji psychicznej i przede wszystkim ogromnych ilości czasu poświęconych na analizy. Ale o tym za chwilę. Skupmy się na "szaraczkach".
Inwestor pasywny powinien:
- lokować 25%-75% portfela w akcjach,
- pozostałe 25%-75% w obligacjach,
- nie unikać lokat bankowych (oczywiście jeśli są konkurencyjne dla obligacji),
- dobrze się zastanowić nad ryzykiem, biorąc pod uwagę swoją sytuację życiową i konstrukcję psychiczną.
- dywersyfikować posiadane akcje (10 do 30 spółek),
- wybierać spółki "duże, szacowne i finansowane w sposób konserwatywny",
- regularnie płacące dywidendy,
- z odpowiednim współczynnikiem cena/zysk,
- raz na rok dokonywać przeglądu portfela.
Czego unikać:
- tego samego co inwestorzy pasywni,
- nadmiernego ryzyka - nie warto ryzykować wszystkiego dla dodatkowych 2% zysku,
- obligacji zagranicznych,
- nowych emisji (w chwili gdy to piszę ustawiają się podobno kolejki po akcje GPW).
- mało popularnych (chwilowo!) akcji dużych spółek,
- okazji - również wśród spółek drugorzędnych (mniej szacownych) - czyli akcji tańszych niż wartość kapitału którą ze sobą niosą,
- wykorzystania sytuacji specjalnych, jak np. przejęcia - ale to już wyższa szkoła jazdy,
- według Zweiga jeszcze akcji spółek zagranicznych.
Zweig zaś porównuje giełdę do schizofrenika i radzi w swoim stylu: "Nie musisz handlować z Giełdą tylko dlatego, że stale cię o to błaga". A np. menedżerowie funduszy inwestycyjnych muszą...
Rozdział dziewiąty to bardzo ciekawa lektura dla aktualnych i przyszłych klientów funduszy inwestycyjnych.
Graham nabija się trochę z menedżerów funduszy "efektywnych" (które są efektywne tylko przez pewien czas), ale nie ogranicza się tylko do krytyki. Podstawowe nauki płynące z tej części książki są takie:
- na dłuższą metę fundusz "indeksowy" zawsze okaże się efektywniejszy (nie może przegrać z indeksem),
- fundusze zamknięte są lepsze niż fundusze otwarte (wzajemne),
- fundusze tańsze są lepsze niż fundusze droższe (potwierdzają to historyczne wyniki!),
- najlepsze fundusze (czyli również najtańsze! - dla mnie to jednak fenomen) wyróżniają się tym, że ich menedżerowie są ich największymi udziałowcami i mają odwagę "iść pod prąd", czyli inwestować inaczej niż wszyscy wokół.
- niespodziewana zmiana strategii
- wzrost kosztów
- duża ilość przeprowadzanych operacji (możliwa do wykrycia poprzez analizę kwot podatku)
- nagłe wahania rentowności.
Tym sposobem doszliśmy do końca części pierwszej (na rozdział 10 - "Inwestor i doradcy" - celowo spuściłem zasłonę milczenia) - w mojej opinii najważniejszej, podstawowej, fundamentalnej i obowiązkowej. Każdy inwestor powinien sobie ją czytać przynajmniej raz w roku. Serio.
A teraz czas na drugą część - analizę papierów wartościowych w teorii i praktyce (na przykładach).
Poczynając od rozdziału jedenastego, a kończąc na osiemnastym, Graham (i Zweig) przedstawia(ją) sposoby i techniki analizy papierów wartościowych. Zarówno akcji jak i obligacji. W telegraficznym skrócie:
ANALIZA OBLIGACJI - główne kryteria:
- Stosunek zysków emitenta do kosztów odsetek (powinien być większy niż 5 przez ostatnich 7 lat)
- Wielkość emitenta (obroty firmy albo liczba mieszkańców miasta)
- Wartość majątku emitenta
- Długoterminowe perspektywy firmy (m.in. liczba i zróżnicowanie klientów, przejęcia innych firm, przewagi konkurencyjne, stabilność zysków, wydatki na badania i rozwój)
- Jakość zarządu (zarobki, komunikacja, przejrzystość działań)
- Kondycja finansowa (przepływ gotówki, zadłużenie)
- Historia dywidend
- Aktualna (bieżąca) stopa dywidendy
Czytanie sprawozdań tylko z jednego roku nie ma sensu. O tym traktuje praktycznie cały rozdział dwunasty. W komentarzach do niego Zweig proponuje jak się zabrać do czytania tego rodzaju dokumentów: czytać je od tyłu, zawsze czytać przypisy i dokształcać się w dziedzinie księgowości (również tej kreatywnej).
Rozdział trzynasty to praktyczna próba analizy czterech (+ czterech dodatkowych w komentarzu) losowo wybranych spółek, która płynnie prowadzi nas do dwóch kolejnych części, w których jest mowa o tym na co tygrysy czekają najbardziej:
Jak wybrać akcje? Jakie powinny być nasze kryteria wyboru? Jak stosować wybrane zasady w praktyce?
Oczywiście na te pytania nie ma jednej odpowiedzi. Są dwie :). Jedna dla inwestora defensywnego, druga - dla aktywnego.
Najprostsza odpowiedź dla mniej ambitnego inwestora defensywnego to: "kup każdą z akcji indeksu" (albo jednostki funduszu). Ambitni i aktywni muszą wziąć pod uwagę co najmniej 7 kryteriów:
- Wielkość przedsiębiorstwa
- Kondycja finansowa
- Zyski
- Dywidendy
- Wzrost i stabilność dochodów
- Współczynnik Cena/Zysk
- Współczynnik Cena/Wartość Księgowa
To wszystko, jak już zaznaczyłem dotyczy inwestorów defensywnych. Inwestorzy aktywni mają po prostu szukać okazji i kupować akcje spółek za nie więcej niż 60% ich prawdziwej wartości. Proste, prawda?
Rozdział 16 traktuje o wymienialnych akcjach uprzywilejowanych i warrantach i przedstawia wnioski dość jednoznacznie. UNIKAĆ!
Rozdziały 17 i 18 wraz z komentarzami (szczególnie polecam) to opis historii kilkunastu amerykańskich spółek giełdowych, bogato ilustrowane cytatami z ich sprawozdań finansowych. Otwierają oczy na wiele rzeczy, na konkretnych przykładach (czasem z pierwszych stron gazet). Nie będę ich streszczał - choć kawałek książki musicie przeczytać sami ;-)
Dwa ostatnie rozdziały (19 i 20) są bardziej uniwersalne i chyba można powiedzieć, że ponadczasowe.
Pierwszy z nich opisuje idealne i niestety nierealne stosunki pomiędzy akcjonariuszami i zarządem firmy.
Graham krzyczy w nich - mniej więcej podobnymi słowami:
Akcjonariusze to właściciele! Oczekują zysków w postaci dywidend! Często są inteligentni! Zarząd pracuje dla nich! Rada nadzorcza decyduje o ich pieniądzach!
Haaaalo! Akcjonariusze wszystkich spółek, przebudźcie się!
I sam sobie odpowiada:
Akcjonariusze to porażka. Nie czytają sprawozdań. Są jak stado owiec. Powinni się przebudzić.
Ale w końcu nawet on się poddaje. Czy słusznie? Odpowiedzcie sobie sami - ile razy przeczytaliście sprawozdanie spółki której akcje posiadacie/posiadaliście? Ja nigdy... :-(. Przynajmniej do tej pory.
Rozdział ostatni, dwudziesty, jest zarazem najbardziej zagmatwanym i szczerze mówiąc gdyby nie komentarz to trudno byłoby mi coś z niego pojąć. Jego główne przesłanie to minimalizacja ryzyka i zachowywanie "marginesu bezpieczeństwa", który wylicza się różnie dla różnych inwestycji (akcje/obligacje). Językiem bardziej przystępnym (dzięki Zweig!): Przede wszystkim nie przegrywaj, nie jest łatwo się odkuć!
Część trzecia i ostatnia - dodatki - składa się z posłowia, komentarza do posłowia, wykładu Warrena E. Buffeta, kilku artykułów oraz opisów zasad podatkowych obowiązujących w USA w 1972 i 2003 roku. Poważnie :-). I to już (a raczej aż) wszystko. Nie wiem czy powinienem dodawać jeszcze coś od siebie - wydaje mi się, że między wierszami widać jak wielkim fanem Grahama stałem się po lekturze jego książki.
Dla tych którzy dali radę, rozwiązali rebus i doczytali do końca nagroda: jeden z dodatków -
wspomniany wyżej wykład Warrena Buffeta - w całości i za darmo!
Miłej lektury. Nie tylko tego dodatku. Całej książki. Naprawdę warto.
czwartek, 23 września 2010
Benjamin Graham, "Inteligentny inwestor" - o autorach
Po opisaniu pierwszych wrażeń z lektury „Inteligentnego inwestora”, wypadałoby napisać cokolwiek o samym autorze i współautorach.
Na początek oczywiście sam BiDżi w świetnym humorze i gustownym krawacie ;). Według wielu autor dwóch najważniejszych książek dotyczących inwestowania na giełdzie (drugą jest „Security Analysis” wydana w 1934 roku). Jego biografię można wyguglać w ciągu kilku sekund i jak to zwykle bywa polska wikipedia nie jest tu najlepszym wyborem. Ciekawie podane podstawowe informacje możecie znaleźć na stronie Investopedii, a skrót kariery zawodowej tutaj, podobnie jak jego główne zasady inwestowania. Myślę, że po przeczytaniu jego książki oraz kilkudziesięciu artykułów na jego temat mogę opisać tę osobę przede wszystkim jako wybitnego inwestora kierującego się analitycznym, naukowym podejściem. Ale również jako wybitnego filozofa o szerokich horyzontach (poezja!), z dużym poczuciem humoru i dystansem do otaczającego świata.
Jego poglądy przedstawione będą szczegółowo w moich następnych wpisach.
Współautor wydania które czytałem, Jason Zweig (nie mylić z Martinem Zweig’iem, również człowiekiem z branży) z pewnościę nie jest osobą nieśmiałą i śmiem twierdzić, że zasady autopromocji nie są mu mniej znane niż zasady inwestowania. Co prawda sekcja „Resources” na jego oficjalnej stronie jestmocno niekompletna, ale pozostałe niosą ze sobą całkiem pokaźna dawkę informacji. Poza tym, że jest aktywnym publicystą The Wall Street Journal (publikuje tam co tydzień artykuły w cyklu zatytułowanym... The Intelligent Investor), a wcześniej publikował w Money Magazine, Time i Forbes, jest także autorem kilku książek, w tym jednej o – niespodzianka – Benjaminie Grahamie. Po przeczytaniu sporej liczby jego tekstów mogę stwierdzić, że reprezentuje on (jakże typowy) amerykański styl pisania, pełen anegdot, zabawnych odnośników, porównań czy cytatów, połączony z (jakże nietypową), poważną, zdroworozsądkową, opartą na danych i faktach tematyką – dotyczącą oczywiście głównie inwestowania. Zdecydowanie warto spędzić nieco czasu na jego witrynie.
Warren Buffett jest raczej czytelnikiem niż autorem tej książki, ale ponieważ posiadane przeze mnie wydanie rozpoczyna się (przedmowa) i kończy (wykład w części dodatkowej) tekstami jego autorstwa – oddajmy cesarzowi co cesarskie.
Stron na jego temat jest w necie kilka milionów, podam więc tylko kilka ciekawszych linków:
Polskojęzycznych (wartych odwiedzenia nie tylko z tego powodu):
Angielskojęzycznych (z adnotacją jak wyżej):
Dla tych, którzy wciąż mają wątpliwości na ile silny jest związek Buffett’a z Grahamem – cytat z tego pierwszego (jeden z wielu):
„Moje poglądy to w 15% poglądy Fishera, a w 85% Grahama”
A teraz bonus dla tych którzy nie tylko doczekali kolejnego wpisu, ale również dotrwali do jego końca. Bonus nie byle jaki, bo dwuczęściowy.
Pierwsza część dotyczy tłumaczy – poguglałem trochę i okazało się, że książka którą przeczytałem była tłumaczona przez dwóch wybitnych specjalistów:
Szkoda, że nie miałem okazji mieć w rękach tego wydania – jeśli ktoś się z nim zetknął będę wdzięczny za podzielenie się wrażeniami.
Druga część bonusu to wywiad z oryginalnym, niepowtarzalnym i jedynym autorem „Inteligentnego inwestora”, samym Benjaminem Grahamem. Miłej lektury!
Na początek oczywiście sam BiDżi w świetnym humorze i gustownym krawacie ;). Według wielu autor dwóch najważniejszych książek dotyczących inwestowania na giełdzie (drugą jest „Security Analysis” wydana w 1934 roku). Jego biografię można wyguglać w ciągu kilku sekund i jak to zwykle bywa polska wikipedia nie jest tu najlepszym wyborem. Ciekawie podane podstawowe informacje możecie znaleźć na stronie Investopedii, a skrót kariery zawodowej tutaj, podobnie jak jego główne zasady inwestowania. Myślę, że po przeczytaniu jego książki oraz kilkudziesięciu artykułów na jego temat mogę opisać tę osobę przede wszystkim jako wybitnego inwestora kierującego się analitycznym, naukowym podejściem. Ale również jako wybitnego filozofa o szerokich horyzontach (poezja!), z dużym poczuciem humoru i dystansem do otaczającego świata. Jego poglądy przedstawione będą szczegółowo w moich następnych wpisach.
Współautor wydania które czytałem, Jason Zweig (nie mylić z Martinem Zweig’iem, również człowiekiem z branży) z pewnościę nie jest osobą nieśmiałą i śmiem twierdzić, że zasady autopromocji nie są mu mniej znane niż zasady inwestowania. Co prawda sekcja „Resources” na jego oficjalnej stronie jestmocno niekompletna, ale pozostałe niosą ze sobą całkiem pokaźna dawkę informacji. Poza tym, że jest aktywnym publicystą The Wall Street Journal (publikuje tam co tydzień artykuły w cyklu zatytułowanym... The Intelligent Investor), a wcześniej publikował w Money Magazine, Time i Forbes, jest także autorem kilku książek, w tym jednej o – niespodzianka – Benjaminie Grahamie. Po przeczytaniu sporej liczby jego tekstów mogę stwierdzić, że reprezentuje on (jakże typowy) amerykański styl pisania, pełen anegdot, zabawnych odnośników, porównań czy cytatów, połączony z (jakże nietypową), poważną, zdroworozsądkową, opartą na danych i faktach tematyką – dotyczącą oczywiście głównie inwestowania. Zdecydowanie warto spędzić nieco czasu na jego witrynie.
I na koniec, z małym przymrużeniem oka, trzeci z współautorów, właściciel pewnego konsorcjum. Wejdźcie na stronę tej firmy – prawdopodobnie będziecie zaskoczeni zarówno jej wyglądem jak i zawartością.
Warren Buffett jest raczej czytelnikiem niż autorem tej książki, ale ponieważ posiadane przeze mnie wydanie rozpoczyna się (przedmowa) i kończy (wykład w części dodatkowej) tekstami jego autorstwa – oddajmy cesarzowi co cesarskie.
Stron na jego temat jest w necie kilka milionów, podam więc tylko kilka ciekawszych linków:
Polskojęzycznych (wartych odwiedzenia nie tylko z tego powodu):
Angielskojęzycznych (z adnotacją jak wyżej):
- http://www.investopedia.com/articles/06/threewisemen.asp
- http://www.theoracleofomaha.com/
- http://www.buffettsecrets.com/index.htm
Dla tych, którzy wciąż mają wątpliwości na ile silny jest związek Buffett’a z Grahamem – cytat z tego pierwszego (jeden z wielu):
„Moje poglądy to w 15% poglądy Fishera, a w 85% Grahama”
A teraz bonus dla tych którzy nie tylko doczekali kolejnego wpisu, ale również dotrwali do jego końca. Bonus nie byle jaki, bo dwuczęściowy.
Pierwsza część dotyczy tłumaczy – poguglałem trochę i okazało się, że książka którą przeczytałem była tłumaczona przez dwóch wybitnych specjalistów:
- Dariusza Bakalarza (w swoim dorobku ma on również inne bestsellery, takie jak „Jednominutowy ojciec” czy „Konklawe: strategie, uczestnicy i przebieg wyborów następnego papieża”),
- Radosława Madejskiego (tu jest jeszcze ciekawiej: „Przyjaciele i kochankowie”, „Inteligencja seksualna”, „Jej orgazm najpierw”, „Jego orgazm później” i wiele innych).
Szkoda, że nie miałem okazji mieć w rękach tego wydania – jeśli ktoś się z nim zetknął będę wdzięczny za podzielenie się wrażeniami.
Druga część bonusu to wywiad z oryginalnym, niepowtarzalnym i jedynym autorem „Inteligentnego inwestora”, samym Benjaminem Grahamem. Miłej lektury!
niedziela, 22 sierpnia 2010
Benjamin Graham, "Inteligentny inwestor" - z lotu ptaka
To nie takie proste.
"Inteligentny inwestor" to ponad 500 stron nie najłatwiejszej lektury, ogrom danych do przetrawienia i mnóstwo informacji i rad do przemyślenia.
Umieszczenie wszystkich informacji o tej książce w jednej notce wydaje mi się praktycznie niemożliwe, dlatego zdecydowałem że opis moich wrażeń po przeczytaniu podzielę na kilka wpisów. Każdy z nich będzie zawierał spojrzenie na książkę pod nieco innym kątem, każdy z nich będzie niezależny od innych i, mam nadzieję, każdy z nich będzie dla Was użyteczny.
Dziś część pierwsza recenzji - tylko trochę podstawowych informacji o książce, oraz pierwsze, generalne wrażenie po przeczytaniu.
Najpierw (można powiedzieć, że tradycyjnie ;-), linki do spisu treści i innych recenzji (w Merlinie i Amazonie). Jak na razie nie znalazłem sensownych recenzji w języku polskim, więc moja ma szansę być pierwszą. Jeśli znacie jakąś stronę lub bloga na którym książka ta jest dokładnie zrecenzowana proszę o informację.
Jak widać "Inteligentny inwestor" to cegła grubości ponad pięciuset stron, podzielona na 20 rozdziałów plus dodatki. Każdy z rozdziałów to właściwie... dwa rozdziały - jeden napisany przez Grahama plus drugi, z aktualizującymi komentarzami Jasona Zweiga. Komentarze te wydają się niezbędne z prostego powodu: oryginalna książka (tekst Grahama) została ostatnio wydana w 1973 roku. Było to czwarte wydanie, w którym dodatkowo autor często odwoływał się do wydań wcześniejszych - z lat sześćdziesiątych i czterdziestych.
Tak, to nie pomyłka - pierwsze wydanie tej książki wyszło w 1949 roku! Pomyślcie o tym - w świecie w którym informacja obiega świat w ciągu kilku minut, rynki niemal wszystkich krajów stanowią połączony organizm, można kupić akcje dowolnych spółek z innego kontynentu nie wychodząc z domu i nie używając do tego papieru, jedną z najważniejszych książek o inwestowaniu jest wciąż 61-letni manuskrypt. Już sam ten fakt moim zdaniem czyni tę książkę wartą przeczytania.
Wracając do tematu - komentarze Zweiga polegają głównie na odniesieniu/zastosowaniu teorii Grahama do danych z lat 1973-2003. Sam Graham tłumaczy swój punkt widzenia w oparciu o dane historyczne mu dostępne, komentarze zawierają najczęściej porównanie przewidywań Grahama do faktów które miały miejsce już po wydaniu książki (czyli przez następne 30 lat). I w wielu miejscach potwierdzają, że prawdy w niej zawarte są naprawdę ponadczasowe. Wśród recenzji podlinkowanych wyżej można znaleźć negatywne opinie na temat komentarzy Zweiga - ich autorzy twierdzą, że posuwa się on za daleko w promowaniu swojej osoby i własnego stylu pisania. Po zastanowieniu muszę się z tym zgodzić, jednak w trakcie czytania nie przeszkadzało mi to w najmniejszym stopniu. Tekst Grahama jest pisany dość oficjalnym językiem (który nawiasem mówiąc bardzo mi się podoba), komentarze za to są dużo lżejsze, dowcipniejsze i "łopatologiczne" - mnie taki mix akurat odpowiada.
Generalnie odpowiada mi cała książka. Ba, jestem nią po prostu zachwycony. Graham otwiera oczy na wiele spraw, odziera inwestowanie i grę na giełdzie z mitów które wokół nich narosły, a wszystko to robi w sposób jaki najbardziej lubię: opierając się na podstawowych danych historycznych, konkretnych przykładach i podstawowej matematyce. Przy tym nie ogranicza się tylko do rynku akcji, ale porusza też tematy inwestowania w różne rodzaje obligacji, fundusze inwestycyjne, lokaty, złoto czy nieruchomości (te dwa ostatnie bardzo pobieżnie).
Ostrzegam jednak, jeśli lubicie śnić o budowaniu fortun giełdowych, 1000% wzrostach Waszych akcji, wierzycie w analizę techniczną, kochacie czytać opinie i analizy ekspertów, to po lekturze tej książki przestaniecie. Graham sprowadzi Was z hukiem na ziemię i zrobi to w sposób nie pozostawiający żadnych złudzeń (opierając się na danych).
Na pewno stracicie trochę optymizmu i zapału. Z drugiej strony, dzięki temu być może nie stracicie masy pieniędzy.
Co oznacza, że kilkadziesiąt złotych zainwestowanych w zakup "Inteligentnego inwestora" raczej Wam się zwróci.
A jeśli zawartość tej biblii inwestora (nie waham się użyć tego określenia) nie przypadnie Wam jednak do gustu, to zawsze można użyć książki jako podpórki/podstawki pod mebel - polskie wydanie jest bardzo solidne (twarda oprawa, zszyte a nie tylko sklejone strony, obwoluta, jedynie papier mógłby być trochę lepszy).
sobota, 10 lipca 2010
O globalnych cyklach raz jeszcze
W jednym z poprzednich wpisów na temat darmowych szkoleń pisałem o cyklu koniunkturalnym, oraz o tym, że jest dość dokładnie omówiony na stronach Wikipedii.
Tymczasem niedawno ciekawy wpis na ten temat pojawił się również na jednym z moich ulubionych ostatnio blogów - 10 procent rocznie. Pisałem już kiedyś o tym blogu, ale wtedy nie przykuł jakoś wyjątkowo mojej uwagi. Niesłusznie. Ponieważ jest to kolejny warty odwiedzenia (zdecydowanie!) wpis na tym blogu, niniejszym dodaję go do oficjalnej listy linków po prawej stronie (i to od razu na pierwszą wśród blogów pozycję ;-).
Moim zdaniem jest to bardzo wartościowa strona dotykająca (czasem powierzchownie, ale i tak najlepiej w polskiej sieci) problematyki analizy fundamentalnej. Jeszcze raz polecam i pozdrawiam!
P.S. Jeżeli znacie jakiekolwiek inne strony lub blogi traktujące przynajmniej w części o analizie fundamentalnej, wskaźnikowej, systemach inwestycyjnych, itp., itd. - proszę dajcie znać!
P.P.S. W ostatnim czasie aktywność na blogu zdecydowanie ustała, ale to nie znaczy że plany nie są realizowane. Właśnie wczoraj zainwestowałem (tak, to ma się zwrócić!) w "Inteligentnego Inwestora" Grahama i zabieram się za czytanie. Mam nadzieję, że tym razem pójdzie szybciej niż z poprzednią pozycją.
Tymczasem niedawno ciekawy wpis na ten temat pojawił się również na jednym z moich ulubionych ostatnio blogów - 10 procent rocznie. Pisałem już kiedyś o tym blogu, ale wtedy nie przykuł jakoś wyjątkowo mojej uwagi. Niesłusznie. Ponieważ jest to kolejny warty odwiedzenia (zdecydowanie!) wpis na tym blogu, niniejszym dodaję go do oficjalnej listy linków po prawej stronie (i to od razu na pierwszą wśród blogów pozycję ;-).
Moim zdaniem jest to bardzo wartościowa strona dotykająca (czasem powierzchownie, ale i tak najlepiej w polskiej sieci) problematyki analizy fundamentalnej. Jeszcze raz polecam i pozdrawiam!
P.S. Jeżeli znacie jakiekolwiek inne strony lub blogi traktujące przynajmniej w części o analizie fundamentalnej, wskaźnikowej, systemach inwestycyjnych, itp., itd. - proszę dajcie znać!
P.P.S. W ostatnim czasie aktywność na blogu zdecydowanie ustała, ale to nie znaczy że plany nie są realizowane. Właśnie wczoraj zainwestowałem (tak, to ma się zwrócić!) w "Inteligentnego Inwestora" Grahama i zabieram się za czytanie. Mam nadzieję, że tym razem pójdzie szybciej niż z poprzednią pozycją.
Subskrybuj:
Posty (Atom)
